عبد اللَّه بن عمر از رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل كرده است كه فرمود : در عالم رؤيا گوسفندانى سياه ديدم كه گروه انبوهى گوسفند سفيد داخل آنها شدند . مردم از آن حضرت پرسيدند : يا رسول اللَّه ، اين خواب را چه تعبير فرموديد ؟ فرمود : تعبير اين خواب اين است كه عجم در دين شما و هم در نسب و خون شما شريك خواهد شد ؛ يعنى هم به دين شما ايمان خواهد آورد و هم با شما ازدواج خواهد كرد و خونش با شما مخلوط خواهد شد . مردم با تعجب پرسيدند : يا رسول اللَّه ، عجم دين اسلام را خواهد پذيرفت و سپس در خون ما با ما شريك خواهد شد ؟ فرمود : آرى ، اگر ايمان به ستارهء ثريا آويخته باشد ، مردانى از عجم بدان دست خواهند يازيد « 1 » كريستن سن در خاتمهء كتاب خود چند صفحه را به اخلاق و روحيهء ايرانيان اختصاص داده است . وى مىگويد : « جهان ايرانى به صورتى كه مورخان غرب مثل آميانوس مارسلينوس « 2 » و پروكوپيوس « 3 » آن را شناخته و با جنبه‌هاى نيك و بدش وصف كرده‌اند ، به نظر ما جامعهء اشرافى محض مىآيد . فقط طبقات عاليه معرّف اين جامعه محسوب مىشده‌اند و به ملت ايران جلوه و وجههء خاص خود را بخشيده‌اند . » توضيحات آميانوس مارسلينوس كه كريستن سن به تفصيل نقل كرده است ، همه مربوط است به طبقهء اشراف ، و طبعاً جنبه‌هاى پست آن بر جنبه‌هاى عالى آن زياد مىچربد . جنبه‌هاى عالى كم در آن يافت مىشود . لزومى ندارد ما آنها را نقل كنيم . كريستن سن مىگويد : « نويسندگان عرب ، دولت ساسانى را كه سرمشق سياست دول مشرقى بوده با تمجيد و تحسين مىستايند و ملت ايران را به بزرگى نام مىبرند . » آنگاه از كتابى به نام خلاصة العجائب ( ؟ ) اين عبارت را نقل مىكند : « همهء اقوام جهان برترى ايرانيان را اذعان داشتند ، خاصه در كمال دولت و تدابير عاليهء جنگى و هنر رنگ آميزى و تهيهء طعام و تركيب دوا و طرز

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . مورخ رومى در قرن چهارم ميلادى كه معاصر ساسانيان بوده است . ( 3 ) . ايضاً مورخ رومى معاصر با قباد و انوشيروان .